| 2026 enflasyon tahminleri, MB tahmini yüzde 16, piyasa katılımcıları anketi yüzde 23, İMF tahmini 23,35’dir. |
2026 yılında, enflasyon tahmini kurların enflasyonun üstünde artmayacağı varsayımına göre tahmin edilmiştir. Ya yeni bir kur şoku yaşarsak, ne olur?
Kur artışı yaratacak gerçekler var;
- Bunlardan birisi son iki yılda TL’nin değerlenmesidir. Döviz endeksinde temel yıl kurların istikrarlı olduğu 2003 yılıdır.
- 2003=100 baz yılına göre 2025 Aralık ayında TÜFE endeksi =3509,66
- 2003 baz yılına göre ABD enflasyon endeksi: 176,15
- 2003 yılı ortalama dolar endeksi 92,920, 2025 Aralık ayı dolar endeksi 98,585 oldu.
- 2003 ortalama dolar kuru 1,500 Liradır.
Bu verilere göre hesaplarsak 2025 sonunda bir dolar 53 liradır.
İTO İstanbul geçinme endeksi verilerine göre dolar kuru daha yüksek çıkıyor.
Bu sonuçlar olması gereken denge kurunu tam olmasa da yakın gösterir.
- Halen 43 lira olan dolar kuru, son yıllarda MB‘nın kuru tutması ile oldu. Daha fazla tutması kolay olmayacaktır. Çünkü;
İhracatçılar bu günkü kurlarla rekabet edemediklerini açıklıyor. Bu nedenle ithalat artışı ihracat artışının üstünde oldu. Dış ticaret açığı arttı.
Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyon açığı 2025 yılı Ekim ayı itibarıyla 323,3 milyar dolardır.
MB verilerine göre 2025 on aylık 15,4 milyar dolar cari açık yanında, MB ödemeler dengesinde net hata ve noksan olarak kaynağı belli olmayan 15,6 milyar dolar döviz çıkışı oldu.
Türkiye’nin 2026 yılında ödemesi gereken kısa vadeli ve vadesi gelen dış borç stoku 226 milyar dolardır.
Dahası on ayda gayrimenkul satışı dahil doğrudan giren yabancı yatırım sermayesi 3,5 milyar dolar oldu.
Aynı on ayda 7,7 milyar dolar portföy yatırımı çıktı. Bu gidişat döviz ihtiyacını artıracak ve kur artışını zorlayacaktır. Türkiye bugüne kadar ne çektiyse sıcak paradan ve yanlış yönetimden çekti. Sıcak paranın ani çıkışı kur şoku demektir.
MB net rezervleri kurları daha fazla tutacak seviyede değil. Ayrıca MB ve BDDK, bu konuda bankalar ve ihracatçılar nezdinde yeteri kadar da önlem aldı. Bundan sonra sıkacak vida kalmadı.
Bu şartlarda 2026 yılında reel kur artışı ya da kur düzeltmesi kaçınılmaz görünüyor. Kur artarsa enflasyon daha hızlı artar. Çünkü; Türkiye de Kur geçişkenliği yüksektir.
- Kur geçişkenliği, döviz kurundaki bir değişmenin, özellikle artışın, fiyatlar genel düzeyine hızlı yansıması demektir.
2018 ve 2021 kur şoklarında, fiyat artışları kur artışının da üstünde oldu.
Bizde kur geçişkenliğinin yüksek olmasının nedenlerine gelince;
Üretimde ithal girdi oranı yüksektir. Doğrudan üretim maliyetlerine yansıyor.
İstikrar sorunu ve kırılganlık yüksek olduğu için, enflasyon artacak beklentisi, kur artışlarından daha yüksek maliyet artışına neden oluyor.
Perakende yerli malı fiyatları, aynı vitrindeki ithal malları fiyatlarına göre ayarlanıyor.
Bu koşullarda Türkiye;
- Planlama yapmalıdır.
- İthal girdi payının yüksek olduğu sektörlerde korumacı ve ithal ikameci politikalar uygulamalıdır.
- Doğrudan yabancı yatırım sermayesini teşvik etmeli ve kısa vadeli sıcak parayı kontrol etmelidir.
- Türkiye’nin milli bir dış ticaret politikası olmalıdır. Çin’den ithalat kotası konmalıdır.
- MB gösterge faizi her zaman reel faiz seviyesinde olmalıdır.
- Hukuki ve demokratik reformlar yapmalıdır.
