Dış ticaret verilerini yayınlayan üç kuruluş var… Bunlardan Ticaret Bakanlığı 2025 yılının tamamını yayınladı. TÜİK Ocak- Kasım 11 aylık verileri yayınladı, Merkez Bankası ise Ocak- Ekim 10 aylık verileri yayınladı.
Üç kuruluşta resmi kurumdur. Neden dış ticaret verilerini farklı zamanlarda yayınlıyorlar? Yetmedi üçü de farklı veri yayınlıyor. Söz gelimi Ocak-Ekim 2025 on aylık verileri karşılaştırırsak;
Merkez Bankasının yayınladığı Dış ticaret açığı 55 milyar 823 milyon dolardır,
TÜİK’in yayınladığı dış ticaret açığı 74 milyar 683 milyon dolardır.
Ticaret Bakanlığının yayınladığı dış ticaret açığı, TÜİK’e daha yakın 74 milyar 422 milyar dolardır.
Genel olarak, bakanlar her konuşmada ihracat rekorlarını açıklardı. Ama dış ticaret açıklarını söylemezlerdi.
Bu defa sayın Cumhurbaşkanı Aralık ayında “26,4 milyar dolarla aylık bazda yeni bir ihracat rekoruna imza attık” dedi ama ne ithalattan ne de dış ticaret açığından söz etti. Gerçekte ise Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında;
İhracat, yüzde 4,5 oranında artarak 273 milyar 434 milyon dolar,
İthalat, daha fazla yüzde 6,3 oranında artarak 365 milyar 524 milyon dolar,
Dış ticaret açığı ise, çok daha fazla yüzde 12 oranında artarak eksi 92 milyar 90 milyon dolar oldu.
Bu şartlarda nasıl ve neye göre bir dış ticaret politikası oluşturacaksın, neye ve kime inanıp, önünü nasıl göreceksin, nasıl yatırım fizibilitesi yapacaksın?..
Merkez Bankası 2020 Ocak-Ekim on aylık verilerine göre, Cari açık (eksi) 30 milyar 301 milyon liradır. Aynı dönemde kaynağı belirsiz döviz çıkışı (Net Hata ve noksan) (eksi) 15 milyar 603 milyon dolardır.
Net hata ve noksan kaleminden çıkan döviz, cari açığın yarısı kadardır. Bu kadar net hata ve noksan bildiğimiz muhasebe işlemlerinden kaynaklanmaz.
Bu şartlarda, yalnızca cari açığa bakarak döviz kaybı, döviz ihtiyacı hesaplanamaz. Finans hesabı olarak Türkiye’den çıkan döviz 45 milyar 904 milyon dolardır.
Çin’le dış ticaretimizde dünyanın hiçbir ülkesinde göremeyeceğiniz bir tabloyla karşı karşıyayız.
Ocak- Kasım 2025 Türkiye -Çin 11 aylık dış ticaret verilerine göre;
Dış ticarette resmen çuvalladık - Resim : 1
Türkiye’nin Çin’den teknoloji ithali düşük seviyededir. Dış ticaret açığının yarıdan fazlasını vermemiz izah edilemez. Devlet Çin’le dış ticaretimizi kontrol edemiyor, neden?
Eğer Türkiye’nin bir dış ticaret politikası olsaydı, 2003 yılından Kasım 2025 ayına kadar geçen 21 yıl 11 ayda dönemde 1 trilyon 305 milyar dolar dış ticaret açığı vermezdi. Dile kolay, Türkiye’nin bir yıllık GSYH’sı kadar.
