Merkez Bankası Ocak ayı ödemeler dengesinin özeti şöyledir; cari açık artıyor, net hata ve noksan kaleminden yüksek miktarda kaynağı belirsiz döviz çıkıyor, doğrudan yatırım yapmak için artık yabancı yatırım sermayesi gelmiyor ya da çok az geliyor, yerli sermaye de çıkıyor. Döviz ihtiyacımızı sıcak para ve dış borçlanma ile kapattık.
Dünya sıcak parayı kontrol ederken biz sıcak paraya dayalı günübirlik politikalara mecbur olduk. En büyük sorun sıcak paradır. Çünkü iç siyasi ve ekonomik sorunlardan, jeopolitik sorunlardan çabuk etkilenir ve çok hızlı çıkar. Ekonomide aşırı kırılganlık yaratır.
Ocaktan Ocağa son bir yılda, 32 milyar 880 milyon dolar cari açık verdik ve fakat aynı yılda ayrıca, net hata ve noksan kaleminden de 16 milyar 675 milyon dolar kaynağı belirsiz döviz çıkışı oldu. Yani bir yılda toplam döviz kaybımız 49 milyar 555 milyon dolar oldu.
Net hata ve noksan kaleminden kaynağı belirsiz bu kadar döviz çıkışı olurken elbette ciddi yabancı yatırım sermayesi güven duymaz ve gelmez.
Bu kadar açığı kapatmak için, son bir yılda, 36 milyar 393 milyon dolar dış borç aldık, 4 milyar 222 milyon dolar net sıcak para girişi oldu.
Türkler yurt dışından daha fazla gayrimenkul aldı.
Ocak 2026 ayında, Gayrimenkul dahil net doğrudan yabancı yatırım girişi yalnızca 22 milyon dolar oldu. Yabancılar Türkiye’den 163 milyon dolar gayrimenkul aldılar. Türkler dışarıdan daha fazla 208 milyon dolarlık gayrimenkul aldılar. Ocak ayı itibariyle son bir yılda da gayrimenkul sermaye çıkışı, 400 milyon dolar daha fazla oldu.
Uluslararası kurum ve kuruluşlar, özellikle Avrupa Birliği Türkiye de otokrasiden ve yargıdan şikâyetçi. Avrupalı artık Türkiye’den gayrimenkul almıyor. En son TÜİK Şubat ayı verileri ve ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı sırasıyla Rusya Federasyonu, İran ve Irak vatandaşlarına yapıldı. Bu ülkelerde de hem otokrasi bizden fazladır hem de fert başına gelir seviyeleri düşüktür.
Türkiye’ye mevcut yabancı yatırım sermayeli şirketlerin amortismanı için bile yabancı sermayenin girmesi gerekiyor. Buna rağmen ciddi yatırım sermaye artık neden gelmiyor veya çok az geliyor? Yine tersine yerli sermaye çıkıyor. 400 bin dolarlık konut alan ve 3 yıl elinde tutan yabancılara vatandaşlık verildiği halde yabancılar gayrimenkul alışı neden bu kadar geriledi?
- Dünyada da yabancı yatırım sermaye hareketleri azaldı. Rusya -Ukrayna, ABD- İran ve İsrail savaşları, sermaye hareketlerini negatif etkiledi. Ama Türkiye’ye gelen yabancı yatırım sermayesi adeta kesildi.
- Türkiye AB gibi önemli bir çıpayı kaybetti.
- Demokrasi ve yargı alanında, uluslararası kurumlar ve AB olumsuz raporları ve Türkiye’nin Anayasa mahkemesi kararları ile AİHM kararlarını uygulamıyor olması nedeni ile güven sorunu oluştu.
- Ekrem İmamoğlu’nun ve yalnızca muhalif belediye başkanlarının tutuklanması, kayyum atamaları, gazetecilerin tutuklanması, siyasi bir hareket olarak görülüyor ve bu daha çok güven kaybına neden oluyor.
- Aynı nedenlerle yerli sermaye de çıkıyor.
- Bütün bu sorunlara karşı hükümet önlem almıyor.
Bundan sonra tek çıkış yolumuz tarafsız bir seçim yapıp çözümü asıl sahibine yani halkın kararına bırakmaktır.
